بررسی اندیشه ‏های سید هادی خسروشاهی/ خسروشاهی؛ متفکری اصلاحی است

حجت ‏الاسلام والمسلمین استاد سیدهادی خسروشاهی یکی از چهره‏ های فعال و موثر در عرصه نهضت ‏های اسلامی معاصر و از داعیه ‎داران تقریب مذاهب اسلامی و اتحاد جوامع اسلامی است که جا دارد فعالان جهان اسلام به بررسی درباره اندیشه و عملکرد وی بپردازند و از تجربیات و آثار علمی او استفاده کنند. برای شناخت این استاد، گفتگویی با یاسر عسگری، پژوهشگر مسائل جهان اسلام، کارشناس کتاب دفتر نشر معارف و عضو دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی داشته ‏ایم که در زیر می ‏آید:

ادامه نوشته

مجاهدی نواندیش و روشنفکر؛ گفتگویی درباره زندگی و اندیشه ‏های علامه فضل ‏الله

اشاره: علامه سید محمدحسین فضل‏ الله (2010ـ1935م/ تیرماه 1389ش)، عالم مجاهد و مجتهد لبنانی بود که همه اهتمامش مسایل امت و مقابله با استعمارگران و تحقق اسلام در زندگی مسلمانان به عنوان یک شیوه زندگی بود و خود را خادم خدا، رسول خدا و اهل بیت رسول الله می ‏دانست. علامه فضل الله به عنوان پدری مهربان، راهنمای همه جنبش‌های اسلامی در کشورهای اسلامی و عربی بود و همه اهتمام علامه فضل الله مسایل جهان اسلام و به ویژه قضیه فلسطین بود.

در بخشی از پیام تسلیت مقام معظم رهبری در پی درگذشت علامه فضل‌الله آمده است: «این عالم بزرگوار و سخت کوش، در عرصه دین و سیاست، شخصیتی اثرگذار بود و لبنان تا سال‌های طولانی، خدمات و برکات او را از یاد نخواهد برد... ایشان همچنین برای جمهوری اسلامی یاوری با اخلاص و صمیمی به شمار می‌رفت و در همه دوران سی ساله همواره در زبان و عمل، وفاداری خود را به انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی به اثبات رسانید.»

به مناسبت سومین سالگرد درگذشت ایشان گفتگویی داشته ایم درباره زندگی و اندیشه های این عالم برجسته که در ادامه می آید:

ادامه نوشته

بازنشر/ شعار دیپلماسی فرهنگی و مردمی می‏دهیم، ولی عمل نمی کنیم

مسلماً موانعی وجود دارد که این موانع باعث شده است که تشکل‏ها در عرصه بین‏الملل چندان فعال نباشند: متأسفانه در دولت‏ها، مجالی برای فعالیت های مردمی و غیر دولتی داده نمی شود و خود آنها متصدی همه امور هستند. نگاه اقتصادی و سیاسی در امور بین الملل بر نگاه‏های فرهنگی و تربیتی غلبه دارد. خیلی از دولتمردان و مسئولان ما اعتقاد به کارهای فرهنگی و تربیتی در عرصه بین الملل ندارند. متأسفانه علیرغم شعارهایی که مبنی بر تقویت دیپلماسی مردمی و فرهنگی در کشور ما داده می‏شود، اما در عمل به این موضوع اهمیت داده نمی شود و آن شعارها و طرحها در عمل پیاده نمی‏شود. شعار دیپلماسی فرهنگی و مردمی می‏دهیم، ولی عمل نمی کنیم.

گفتگویی درباره نقش تشکل ها در فضای بین الملل: تصدیگری دولتی و محافظه‏کاری، مهمترین مشکل ما در عرصه بین الملل هست

ادامه نوشته

در عرصه کارشناسی سرمایه‏گذاری نکردیم؛ فرصت‏های غرب آفریقا در گفتگو با حجت‏الاسلام حکیم الهی

آفریقا واقعاً مظلوم است و مظلومیتش همین است که شناخته‌شده نیست و در اکثر کشورها، مردم دنیا وقتی که اسم آفریقا را می‌شنوند، یک انسان‌های گرسنه و شکم‏های برآمده یا مردمی از تمدن و فرهنگ و از پیشرفت‌های بشری و تکنولوژی‌های جدید به دور هستند به ذهن‏شان می‌آید. در صورتی‌که وضع این‌چنین نیست.

 حجت‌الاسلام‌والمسلمین مجید حکیم الهی، هم‌اکنون معاونت بین‌الملل جامعه المصطفی(ص) العالمیه است. وی سابقه طولانی فعالیت در غرب آفریقا دارد و دانشگاه اسلامی غنا را تأسیس کرده است که سال‌ها در کشورهای غرب آفریقا، حضور فعال و پر ثمری داشته است. وی در این گفتگو از فرصت‌ها و بایسته های ما در این منطقه سخن می‌گوید....

ادامه نوشته

بخش مردمی سیاست باید فعال شود؛ فرصتها و چالشهاي فرهنگي آفریقا در گفتگو با حجت الاسلام نبوي

ما بايد يك نهضت بزرگ و قوي و توفنده نظريه‏پردازي و انديشه‏ورزي و بازتاب گفتمان و ارزشهاي انقلاب اسلامي در زبانهاي ديگر را راه بيندازيم. كتابهاي فراوان در زبانهاي ديگر خصوصاً زبان انگليسي، فرانسوي، سواحیلی، هوسایی، اسپانيولي، تركي و عربي تأليف و ترجمه كنيم. در بخش گفتگوهاي ميان فرهنگي و ميان انديشه‌اي ما بايد بسيار قوي كار كنيم. ما بايد در جاي جاي مناسبات علمي و فكري و فرهنگي و اجتماعي دنيا و هر جايي كه سخني گفته مي‌شود، ظرفيت‏هاي علمي و فكر ما آنجا حاضر باشند. بخش مردمي يعني بخش نخبگان فكر و انديشه و در عين حال فضايي كه در دنيا بتوان حرف زد تقويت و مطرح بشود. باید ارتباطات و تعاملات و حتی سفرهای تشکل‏ها و جوانان ما با این مناطق صورت بگیرد. ما در داخل كم‏كاري مي كنيم و در سطح جهاني هم از اين فرصت ها استفاده نمي‏كنيم.

آنچه مي‌آيد گفتگوي کوتاه و خواندني ماست با حجت الاسلام سید عباس نبوی درباره فرصتها و چالشهاي فرهنگي آفریقا.

ادامه نوشته

سير مطالعاتي جهان اسلام و تجربيات مطالعاتي

اشاره: این مباحث گزیده ویراسته و تکمیل شده مباحثی است که در جلسات اولیه مطالعاتی «آشنایی با جهان اسلام» اتحادیه بین‎المللی امت واحده ـ واحد خواهران ـ در مهرماه 1390 در قم ارائه شده است.

این نوشتار به همه شهدای نهضت جهانی اسلام ـ به ویژه سید عباس موسوی، عارف الحسینی و عماد مغنیه تقدیم می شود.

ادامه نوشته

جریانهای دینی و شبه‏دینی در آمریکای لاتین

اشاره: آمريكاى لاتين از جمله مناطقى است كه علیرغم اهمیت استراتژیک آن در جهان امروز، اطلاعات كمى از آن در ايران منتشر مى‏شود و رويكردها به اين منطقه عمدتاً سياسى و اقتصادى است. اين نوشتار به بررسى جريان‏هاى دينى و شبه‏دينى فعال در اين منطقه مى‏پردازد تا با وضعيت فعاليت‏هاى اديان و فرقه‏هاى مختلف را در اين منطقه آشنا شويم...

ادامه نوشته

تحقیقی درباره اسلام و مسلمانان در آمریکای لاتین

محقق حوزه دین و مسایل اجتماعی ـ سیاسی از پژوهشی با عنوان «اسلام و مسلمانان در آمریکای لاتین» خبر داد و اظهار داشت: این تحقیق با بررسی وضعیت منطقه‌ای که با نام آمریکای لاتین شناخته می‌شود، جایگاه مسلمانان و چالش‌هایی را که مسلمانان با آنها مواجه‌اند، می‌کاود.

 آمریکاى لاتین از جمله مناطق مهم و استراتژیک جهان امروز محسوب می‏شود که اطلاعات کمى از آن در ایران منتشر شده است و رویکردها نیز به این منطقه، اغلب سیاسى و اقتصادى‌اند. این تحقیق به بررسى اسلام و مسلمانان در آمریکای لاتین مى‏پردازد....

ادامه نوشته

حضور فرهنگی و اجتماعی در آفریقا در گفتگو با منصوری‏ منش، كارشناس مسائل آفـــريـقـــــا

نگاه به قاره آفریقا همواره در کشور ما نگاهی کامل، جامع و واقعی نبوده و از فرصت وتهدیدهای آن غفلت شده است. از جمله عرصه هایی که در مسائل آفریقا چندان مورد توجه قرار نگرفته شرایط فرهنگی اجتماعی و فرصت های آن است. با توجه به اوج‌گیری انقلاب های منطقه ای در این قاره و معطوف شدن توجهات به مسائل سیاسی موضوعات فرهنگی اجتماعی بیش از پیش مورد غفلت قرار گرفته است …  و فراموش شدن بسترهای فرهنگی اجتماعی و بافت اجتماعی متاثر از آن نمی تواند تصویر واضحی را برای درک وضعیت موجود به دست دهد. حال آن که در این شرایط کشورهای مختلف متوجه این منطقه شده و برنامه ریزی ها برای حضور در مناسبات آینده این قاره شروع شده است. این همان نکته ای است که توجه دوچندانی را به شرایط و فرصت های فرهنگی اجتماعی آفریقا می طلبد.

از همین رو با محمد منصوری‏ منش، کارشناس مسائل آفریقا گفت و گویی را تربیت داده‌ایم که در ادامه می خوانید.

ادامه نوشته

گفتمان‏ سازی؛ نمونه موردی اندیشه ‏های عالم مجاهد علامه فضل‏ الله(ره)

    این نوشتار ویراسته جلسه‎ای است که در تاریخ 1390/1/21 در دفتر علامه فضل‏ الله(ره) در قم در جمع برخی اعضای دفتر ارائه داده ‏ام. محور جلسه درباره چگونگی نشر اندیشه‎های علامه فضل‎الله در جامعه بود که می‏ تواند به عنوان یک نمونه موردی و الگو، مورد توجه فعالان فکری و فرهنگی قرار بگیرد. این گفتار با اندک تغییراتی در خصوص اندیشه‏ های شخصیت‎های مختلف ـ همچون مقام معظم رهبری، شهید بهشتی، شهید آوینی، مرحوم علی صفایی حائری (عین صاد)، آیت‏ الله جوادی آملی، استاد محمدرضا حکیمی، آیت‏ الله تسخیری و... ـ و دیگر موضوعات مورد نیاز گفتمان فکری و فرهنگی انقلاب اسلامی قابل اجراست. 

ادامه نوشته

خاطرات کاروان آزادی غزه(2): امام حسین(ع) می‏گوید بیا!

دیدم برخی از آنها هر آب معدنی و نوشابه را به شدت وارسی می‏کنند. برخی از آنها قبل از استفاده از آب معدنی یا نوشابه یا نوشیدنی دیگر، درصدد بودند که مارک آمریکایی یا صهیونیستی نباشد. لذا کوکاکولا، پپسی و ... را نمی‏خوردند. روحیه ضدامپریالیستی و ضد صهیونیستی برخی از اعضای کاروان برای برخی تازگی داشت. پس ماجرای تحریم کالای صهیونیستی فقط مال ایرانی‏ها و تشکل‏های دانشجویی اسلامی نیست. در بقیه کشورهای اسلامی و بین مسلمانان دیگر هم اجرا می‏شود و این یک دغدغه اسلامی است، چه بین شیعه و چه بین اهل سنت. اما متأسفانه در اکثر مکان‏هایی که برای شام یا ناهار توقف داشتیم اکثر نوشیدنی‏ها یا کوکاکولا بود یا پپسی یا نستله!

با خودم می‏گفتم اگر این کاروان در انجام هدفش ـ شکست محاصره غزه ـ موفق نشود، قطعاً اصلاح دید آنها از مسائل جهان اسلام و به ویژه اوضاع ایران دست کمی از آن هدفشان نخواهد داشت و روحیه وحدت و همدلی را بین مسلمانان جهان ـ از هر فرقه‏ای ـ افزایش داد....

ادامه نوشته

خاطرات کاروان آزادی غزه(1): اسرائیل زدودن مثل کثافت زدودن دست است!

در هنگام عبور کاروان آسیایی غزه از ایران، توفیقی بود که چند روزی همراه آنها باشم. در همان ایام خاطرات سفر را یادداشت می کردم و آنها را بعد از سفر تنظیم و ویرایش کردم. همان زمان برای برخی از سایتها فرستادم ولی گفتند چون خیلی وقت است کاروان از ایران گذشته و زمانش سپری شده، امکان نشرش نیست...

الآن با گذشت زمان، گزیده یادداشت‏های را به عنوان یک بازمانده از کاروان آسیایی برای آزادی غزه (در دو بخش) برای استفاده مخاطبان منتشر می کنم...

.... اسرائیل زدودن مثل کثافت زدودن دست است و برای این کار، قصد قربت لازم نیست و اگر این کار از غیر مسلمان هم صادر شود اسرائیل غارتگر را سر جای خود می‏نشاند....

ادامه نوشته

پیشنهاداتم: شناخت کامل اخوان‏المسلمین، جماعت اسلامی و امام موسی صدر

با توجه به حوزه فعالیت و دغدغه‏هایم، لازمه شروع فعالیت در زمینه جهان اسلام و مسائل بین‏المللی را مطالعه جدی و تحقیقات جامع می‏دانم که در این زمینه، آشنایی کلی با اوضاع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشورهای اسلامی، اقلیت‏های مسلمان دنیا و مشکلات اصلی آنها، در اولویت نخست قرار دارد...

ادامه نوشته

یادنامه علامه فضل‏الله(ره) در راهست

«یادنامه علامه فضل الله» که به مناسبت اولین سالگرد رحلت آن تدوین شده است، از پنج بخش تشکیل شده است: بخش اول به زندگینامه، گزیده دیدگاههای سیاسی و اجتماعی و همچنین کتاب‏شناسی علامه فضل‏الله(ره) اختصاص دارد. بخش دوم هم به گفتگوهایی با اساتید، شخصیت‏های سیاسی و دینی و همچنین نزدیکان علامه فضل‏الله(ره) می‏پردازد. مقالات و یادداشت‏هایی درباره سیره علمی و عملی علامه فضل‏الله(ره) از نویسندگان مختلف در بخش سوم می آید. بخش چهارم یادنامه به نظرات و بیانیه‎های شخصیت‏ها و گروههای سیاسی و دینی جهان اسلام پس از رحلت این متفکر مجاهد نواندیش اختصاص دارد. در بخش پایانی هم، گزیده تصاویر و روی جلد آثار مهم این شخصیت برجسته و عالم مجاهد می‏آید.  

ادامه نوشته

جهان اسلام و دوازده کلید: مهارتهایی برای فعالیت‏ در زمینه جهان اسلام

حوادث مختلفی در جهان می‏گذرد که بسیاری از ما نمی‏دانیم نسبت به آنها چه مواضعی بگیریم و با آنها چگونه برخورد کنیم. خصوصاً الآن که در جهان اسلام دوران جدیدی را تجربه می‏کنیم. برای اینکه دائم کاسه چه کنیم؟ چه کنیم؟ را این طرف و آن طرف نبریم، باید اقداماتی انجام دهیم. در این نوشتار به برخی نکات ضروری شناخت رسالت ما نسبت به اوضاع جهان اسلام اشاره می شود.

شناخت و آگاهی، دانستن زبان خارجی، مطالعات و تحقیقات در این حوزه، پیگیری اخبار جهان اسلام، داشتن اطلاعات تاریخی، دیدن فیلم‏ها و مستندها، اهمیت رسانه ها در جهان امروز، استفاده از فرصت ها، نگذاریم غربی‎ها روی این موج سوار شوند، ساخت مستند و فیلم، ابتکار و خلاقیت و توجه به سیاستهای تفرقه برانگیز آمریکا و انگلیس

ادامه نوشته

ضرورت دیپلماسی مردمی: درسی از کاروان آسیایی آزادی غزه برای ما

کاروان آسیایی آزادی غزه درسهای بسیاری برای دولتمردان و فعالان ما داشت که بررسی همه جوانب آن مورد نظر ماست و مجال دیگری می‏طلبد. ولی می‏توان گفت که دو تجربه مهم این کاروان برای ما این است که: 1. کار نشد ندارد؛ 2. دیپلماسی مردمی و فرهنگی باید به صورت جدی در دستور کار ما قرار بگیرد...

حرکت این کاروان، ما را یک گام به استراتژی یک سطل آب امام خمینی(ره) در مورد اسرائیل و واقعی بودن آن نزدیک کرد و ما را ه این نتیجه رساند که این کار واقعاً شدنی است و اگر همه مسلمانان همت کنند و یک سطل آب بر روی اسرائیل بریزند، این رژیم غاصب واقعاً نابود می‏شود...

ادامه نوشته

جريانات فكري ـ سياسي افغانستان در گفتگو با دکتر بینش، کارشناس افغانستان

دکتر محمد وحید بینش، دكتراي علوم سياسي از دانشگاه تهران و رئیس مرکز مطالعات راهبردی افغانستان است كه در دانشگاه خاتم‏النبيين(ص) كابل، مديرگروه علوم سياسي است. در گفتگويي با وي، به بررسي اوضاع فعلي و جريانات فكري ـ سياسي افغانستان پرداخته‏ايم:

ادامه نوشته

استاد خسروشاهی و ضرورت آشنایی با اخوان المسلمین مصر

تحولات اخیر در جهان اسلام و نقش محوری مصر و اخوان المسلمین در بین جوانان و نهضتهای اسلامی معاصر، آشنایی دقیق با این جریان اسلامگرا را بیش از پیش کرده است. در این زمینه، حجت‌الاسلام والمسلمين ‌استاد سيد هادي خسروشاهي، فعال نهضت های اسلامی معاصر و فرهنگبان سیاستمدار، مشهورترین رابط و معرف درباره جمعيت اخوا‌ن‌المسلمين در طی چهار دهه اخیر ‌است.‌ استاد خسروشاهي، سفير سابق ايران در واتيكان و مصر، سالها قبل از انقلاب به تحقيق درباره جنبش‌ها و نهضت‌هاي اسلامي از جمله اخوان‌المسلمين پرداخته و در اين زمينه، كتابها و مقالات بسياري درباره این جمعیت و مشهورترین رهبران آن مانند سید قطب، محمد قطب و عمر التلمسانی دارند.

ادامه نوشته

ضرورتی اجتناب‏ناپذیر به نام رساله توضیح‏المسائل تحلیلی

برخی از علما و مراجع علاوه بر رساله عملیه متعارف، رساله توضیح‏المسائل تحلیلی در چندین منتشر کردند، بدین صورت که برای مسائل مطروحه در رساله‏های علمیه می‏آید، توضیحاتی دادند و  مبانی فقهی‏شان را تا حدی بیان کردند اما متأسفانه شیوه بیان آنها تا حد زیادی برای جامعه غیر حوزوی نامأنوس و سنگین بود...

ادامه نوشته

رسانه ملی و فقدان برنامه‌ای درباره جنبش‌های اسلامی معاصر

انتشار اخبار و گزارش های دقیق، واقعی و منصفانه از جنبش ها و گروه های اسلامی، ارائۀ گزارش های مستند و ارائه و ترجمۀ تولیدات و محصولات آن ها، پرهیز از مسائل اختلاف برانگیز و برنامه های تبعیض آمیز، عدم دخالت در امور داخلی آن ها، و ارائه نكردن الگوهای كاذب، عدم تبلیغ فعالیت های سطحی نگرانه برخی گروه ها، عدالت رسانه ای و ضریب متناسب با فعالیت های گروه های اسلامی و ... مهم ترین رویكردها و سیاست هایی هستند كه به نظر می رسد صدا و سیما و دیگر رسانه ها و سازمان های ما، باید آن ها را لحاظ كنند....

ادامه نوشته

همه چيز درباره كشمير در گفتگو با قلبي حسين رضوي، از فعالان فرهنگي كشمير هند

نخستين چيزي که نهضتهای آزادیبخش کشمیر را به نابودي كشاند، فقدان رهبري صالح است. اصل مشكل ما همين است. علت‌هاي ديگر سياست نابخرد پاكستان و حكام آن، زرنگي و برنامه‌ريزي دولت هند عليه نهضت‌هاي آزادي بخش و تفرقه نيروهاي مسلمان كشميري را نام برد. وحدت بين شيعه و سني و نه حمله مستقيم به وهابي‌ها مورد نياز است. تلاش استعمار اين است كه با هم درگير بشويم. با تكفير كردن آنها كار پيش نمي‌رود.

گفتم من بيست و شش سال است كه دارم طرح مي‌دهم. اين اولين بار نيست.  من مشتي از خرواري از مشكلات را به شما گفتم، بيست و شش سال است كه داد زدم. اين درد را مي‌گويم كه شما بياييد يك فكري بكنيد. اوضاع كشمير را در گفتگو با قلبي حسين رضوي، از فعالان فرهنگي مذهبي كشمير هند بررسی می کنیم:

ادامه نوشته

اوضاع کشمیر در گفت‌وگو با مهندس جعفري، از فعالان اوائل انقلاب در كشمير

كشمير قم هندوستان است. كشمير به چمران و امام موسي صدر نياز دارد. كارهاي كليدي بكنيم نه كيلويي. كارهاي شعاري فايده اي ندارد. هماهنگي بيشتر، نتيجه بهتر و...

این چکیده حرفهای مهندس داوود جعفري، از فعالان اوائل انقلاب اسلامي در كشمير و پايه گذاران انجمن اسلامي دانشجويان ايراني دانشگاه كشمير هند است که درباره اوضاع كشمير می گوید... 

ادامه نوشته

بررسی علل مهجوریت آفریقا در ایران و فرصتهای انقلاب اسلامی در گفتگو با طاهر عبيات

در روابط با آفريقا، نيازمند توجه و عزم جدي مسئولان هستيم. منافع ملي‌مان ايجاب مي‌كند كه به آفريقا توجه خاصي داشته باشيم. آفريقايي‌ها به سياست‌هاي ضد استكباري ايران افتخار مي‌كنند. حوزه دانشگاهي ما وارد حوزه آفريقا نشده است و... گفتگوی ما با طاهر عبیات مدير گروه مطالعات آفريقا موسسه انديشه‌سازان نور را درباره علل مهجوریت آفریقا در ایران و فرصتهای انقلاب اسلامی در آفریقا در زیر می آید:

ادامه نوشته

زمينه از نظر جهاني فراهم است: گفتگو با شيخ مصطفي رهنما

شیخ مصطفی رهنمایی معروف به رهنما از جمله مبارزان دوره پهلوی است. رهنما در عین حال كه با حکومت پهلوی دوم مخالف بود، در مبارزه با اسرائیل و حمایت از مردم مظلوم فلسطین نیز پایمردی به خرج مي‏داد که اتفاقا وجهه بین المللی او بیشتر مرهون مبارزه با موجودیت اسرائیل و حمایت از تشکیل کشور فلسطین است. شیخ با اینکه در 81 سالگی به سر می‏برد همچنان استوار و امیدوار به فعالیت های خویش در راستای بیداری اسلامی می‌پردازد و حتی در تجمع‏های دانشجویی نیز شرکت می‏کند و در مجامع و گروه‏هایی که در زمینه فلسطین فعالیت می‏کنند حضور مي‏يابد.
وی در این گفتگو از فرصتهای جهان اسلام سخن می گوید...

ادامه نوشته